تاریخ : چهارشنبه 14 آذر 1397
کد 595

روانکاری هوشمند چرخ‌دنده‌ها به کمک نانوکامپوزیت‌های خودروان‌کار

پژوهشگران دانشگاه مراغه در تحقیقات آزمایشگاهی خود نانوکامپوزیتی سنتز کرده‌اند که حاوی نانولوله‌های کربنی است و این قابلیت را دارد که سطح قطعه را به‌صورت هوشمند روان‌کاری کند. کاربرد عمده‌ی این نانوکامپوزیت ها، چرخ‌دنده‌ها و یاتاقان‌هاست.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه مراغه پژوهشگران این دانشگاه در تحقیقات آزمایشگاهی خود نانوکامپوزیتی سنتز کرده‌اند که حاوی نانولوله‌های کربنی است و این قابلیت را دارد که سطح قطعه را به‌صورت هوشمند روان‌کاری کند. به‌منظور تسهیل حرکت قطعات درگیر در صنعت از مواد روان‌کار استفاده می‌شود. روان‌کاری یکی از اصول مهم در صنایع به شمار می‌رود که امروزه به یک علم تبدیل شده‌است. محققان دانشگاه مراغه با ترکیب علم روان‌کاری و علم نانو، نانوکامپوزیت‌هایی سنتز کرده‌اند که در قطعات درگیر صنعتی از قبیل چرخ‌دنده‌ها و یاتاقان‌ها قابل استفاده است. این مواد شرایطی را ایجاد می‌کنند که سطوح درگیر به‌طور مداوم تحت عملیات روان‌کاری قرار می‌گیرند.

دکتر محمدرضا اکبرپور، عضو هیأت علمی دانشگاه مراغه، ضمن اشاره به عدم کارایی روان‌کارهای مایع در شرایط خاص محیطی، در خصوص چالش‌های پیش روی گزینه‌های جایگزین آن‌ها گفت: « روان‌کننده‌های مایع در شرایط خاصی از قبیل دمای بسیار بالا یا پایین، خلأ، تابش و یا فشار تماسی شدید، عملکرد مطلوبی ندارند و ممکن است موجب آسیب رساندن به تجهیزات شوند. در این شرایط استفاده از روان‌کارهای جامد می‌تواند به کاهش اصطکاک کمک کند. اما این نوع روان‌کار‌ها هم با چالش‌هایی روبه‌رو هستند؛ یکی از آن‌ها مشکلات مربوط به عرضه‌ی مداوم روان‌کار بر روی سطوح در تماس است.»

وی در ادامه افزود: « یکی از رویکردها برای رفع عیوب روان‌کننده‌های جامد، ایجاد سطوحی با خاصیت خودروان‌کاری است. ما در طرح حاضر تلاش کردیم با بهره‌گیری از فناوری نانو، نانوکامپوزیت‌هایی با خاصیت خودروان‌کاری سنتز کنیم.»

این محقق در رابطه با مکانیسم عملکرد نانوکامپوزیت‌های خودروان‌کار گفت: « نانوکامپوزیت‌های سنتز شده در این طرح دارای یک ماتریکس فلزی است که نانولوله‌های کربنی و نانوذرات سیلیسیم کاربید در آن پراکنده شده‌است. این نانوذرات نقش اصلی را در روان‌کاری سطح بازی می‌کنند. در واقع ماتریکس فلزی مانند مخزنی از نانولوله‌های کربنی روان‌کار است که به‌طور پیوسته این ذرات را بین سطوح در تماس منتشر کرده و موجب تسهیل حرکت آن‌ها می‌گردد.»

به گفته دکتر اکبرپور، در طرح حاضر نانوکامپوزیت‌های خودروان‌کار متشکل از فلز مس به‌عنوان زمینه و درصدهای مختلفی از نانوذرات سیلیسیم کاربید و نانولوله‌های کربنی به‌عنوان نانوذرات پراکنده با ترکیب دو فرایند متالورژی پودر ورقه‌ای و پرس گرم ساخته ‌شده‌است. پس از اتمام فرایند ساخت، آزمون‌های مشخصه‌یابی به‌منظور بررسی ساختار نانوکامپوزیت انجام شده‌است. در نهایت نیز نانوکامپوزیت تولیدشده از حیث مشخصه‌های عملیاتی نظیر سختی، سایش و اصطکاک مورد بررسی قرار گرفته‌است.

نانوکامپوزیت با ترکیب دو درصد حجمی سیلیسیم کاربید و چهار درصد حجمی نانولوله کربنی در بهینه‌ترین حالت ممکن قرار دارد و در مقایسه با مس تقویت نشده، ضریب اصطکاک آن 60 درصد کاهش را نشان می‌دهد.

این تحقیقات حاصل تلاش‌های دکتر محمدرضا اکبرپور- عضو هیأت علمی دانشگاه مراغه- سعید علی پور معصوم‌آباد و امین صفرزاده – دانش‌آموختگان مقطع کارشناسی این دانشگاه- است. نتایج این کار در مجله‌ی ‌ Composites Part B: Engineering با ضریب تأثیر 4.92 (جلد 158، سال 2019، صفحات 92 تا 101) منتشر شده‌است.

اخبار

دانشگاه مراغه از ایران عضو اتحادیه دانشگاه های منطقه قفقاز شد.

1398/02/04

پذیرش بدون آزمون دانشجویان ممتاز کارشناسی پیوسته در مقطع کارشناسی ارشد براي سال تحصیلی 98 ...

1398/02/03

عضو هیات علمی دانشگاه مراغه به عنوان مدیر مرکز رشد و واحدهای فناور مراغه منصوب شد .

1398/02/02

جلسه هیات مدیره انجمن تحقیقات آزمایشگاهی ایران و مراسم بزرگداشت روز ملی آزمایشگاه به میزب ...

1398/01/31

انتخاب هیأت علمی دانشگاه مراغه به عنوان داور برجسته

1398/01/28

رئیس دانشگاه مراغه:
حفظ آرامش و استقلال دانشگاهیان هدف اصلی ما و رویکرد وزارت علوم و دولت در سال جدید می باشد ...

1398/01/27

آگهی تمدید مناقصه عمومی (نوبت اول)

1398/01/26

معاون اداری و مالی دانشگاه مراغه خبر داد:
نوسازی و بهسازی شبکه مخابراتی دانشگاه مراغه بزودی به بهره برداری می رسد.

1398/01/24

آیت الله پورمحمدی : سال جدید را سالی خوب، پرخیر و برکت توام با پیشرفت های بیشتر و موفقیت ...

1398/01/21
1398/01/20

آگهی مناقصه عمومی (نوبت اول)

1398/01/19

دكتر محمد علي لطف الهي يقين، رئيس دانشگاه مراغه طي پيامي فرا رسيدن سال نو را به دانشگاهيان ...

1398/01/17

پیام وزیر علوم، تحقیقات و فناوری به مناسبت سال نو

1398/01/17

ارتقای مرتبه علمی عضو هیأت علمی دانشکده کشاورزی دانشگاه مراغه

1397/12/20

ارتقای مرتبه علمی عضو هیأت علمی دانشکده علوم پایه دانشگاه مراغه

1397/12/19

رئیس دانشگاه مراغه خبر داد:
"موزه دانشگاه مراغه" ایده و طرحی که از اواخر سال 1395 مورد تحقیق و بررسی قرار گرفته است.

1397/12/15

بیانیه روابط عمومی دانشگاه مراغه

1397/12/13

دومین نشست کارگروه آموزش عالی شهرستان مراغه به میزبانی دانشگاه مراغه برگزار گردید.

1397/12/13

اولین دوره انتخابات هیأت مدیره در اولین جلسه هیات مدیره انجمن تحقیقات آزمایشگاهی ایران که ...

1397/12/11

انعقاد تفاهم نامه بین دانشگاه مراغه و اداره كل آموزش فنی و حرفه ای استان آذربایجان شرقی

1397/12/06
     
    امروز : 181      ديروز : 585      ماه : 23962      كل : 642753